Bel Fıtığı Tedavisi

“Bel fıtığı nasıl geçer?” sorusu doktorlara çok sık sorulmaktadır. Aslında bu sorunun tek bir cevabı yoktur. Çünkü bel fıtığının değişik safhalarında değişik tedavi metodları uygulanmaktadır. Bel fıtığı rahatsızlığı bulunan bir kişide hastalığın safhası iyi bir muayene ve ileri tetkik metodları ile net olarak tesbit edildikten sonra tedaviye geçilir. Bundan sonra, pratik olması açısından, hastalar cerrahi müdahale gerekenler ve cerrahi müdahale gerekmeyenler diye iki büyük gruba ayrılabilirler. Bel fıtığı gelişiminin erken dönemlerinde konservatif tedavi adı verilen cerrahi dışı tedavi metodları uygulanır. Bu safhada hastaya bütün dünyada ağrı kesici, adale gevşetici ve antienflamatuar ilaçlar verilir. Kaliteli bir ortopedik yatakta istirahat tavsiye edilir. Fizik tedavi yapılabilir. Lazer ile tedavi cihetine gidilebilir. Yine ciltten (perkütan) birtakım farklı girişimlerde bulunulabilir. Uygun dönemde egzersiz verilebilir. Gerekiyorsa psikoterapi yapılabilir.

Bel fıtığı teşhisi konmuş hasta bir iki kilogramı geçen ağırlıkları kaldırmamalıdır. İleriye doğru uzanarak bir bardak çay bile almamalıdır. Eğer yerden bir cisim alacaksa mutlaka çömelerek almalıdır. Öne, arkaya ve yanlara doğru fazla eğilmemelidir. Otururken bel boşluğunu yastık veya benzer bir cisimle desteklemelidir. Otururken ağrısı artarsa hemen yatar pozisyona geçmelidir. Oturarak saatlerce çalışmamalı ve uzun süre yolculuk yapmamalıdır. Oturarak çalışmak zorundaysa her yirmi dakikada bir ayağa kalkıp yürümelidir. Soğuk ortamlardan ve klima gibi soğutucu cihazlardan uzak durmalı, belini mümkün olduğunca sıcak tutmalıdır. Üzüntü, sıkıntı ve stresten olabildiğince kaçınmalıdır.

Bel fıtığı tedavisini bir ekip işi olarak görmekte yarar vardır. Nöroşirürji (beyin-omurilik-sinir cerrahisi), nöroloji, anestezi, fizik tedavi ve rehabilitasyon uzmanı doktorlar ile diyetisyen, psikolog, hemşire ve fizyoterapistler bu ekibin içinde yer almalıdır. Gerektiğinde diğer bazı branşlardaki uzman doktorların görüşlerine de müracaat edilmelidir. 

Bu ekibin elinde bir fizik tedavi ünitesi ve bu ünitede traksiyon (programlanabilir hafızalı otomatik cihaz ile bel çekme) dahil lüzumlu bütün araç gereçler hazır bulunmalıdır.

Bu prensipler ışığında modern imkânlar kullanılarak hastaların büyük bir kısmı ameliyat harici metodlarla tedavi edilebilir. Henüz ameliyat gerektirmeyen bel fıtığı vakalarında hastayı çok iyi seçmek şartıyla lazerle disektomi ve nükleoplasti gibi girişimler de uygulanabilir. Prensip olarak cerrahi müdahale son çaredir. Ancak hastalık ilerlemiş ve yapılan muayenede bazı şartlar teşekkül etmiş ise [ki bu şartlar uluslararası nöroşirürji camiası nezdinde genel kabul görmüş ve klasik kitaplara kadar geçmiş kriterlerdir] o zaman ameliyat kararı verilir. Bu kararı verirken cerraha bilgisayarlı tomografi veya manyetik rezonans görüntüleme metodu büyük oranda yardımcı olur.